Prof. Dr. Ebru ÇÖĞENDEZ

Yumurta Dondurma

Anne olma hayallerinizi rafa kaldırmayın…

Kariyer planları ya da gelecek kaygısı gibi nedenlerle kadınlar anne olma hayallerini erteleyebiliyor. Ancak anne olma hayalleri ertelenirken bir yandan da vücudun biyolojik saati ilerlemeye devam ediyor. Yıllar içinde doğurganlık kapasitesinin azalması nedeniyle yumurta dondurma işlemi hayalleri canlı tutmak için ön plana çıkıyor. Yumurta rezervi düşüklüğü tespit edilen her kadın yumurta dondurma işleminden faydalanabiliyor.

Yumurta dondurma, tıbbi adı oosit freezing 

Yumurta dondurma, kadınların genç yaşlarda sağlıklı yumurtalarını dondurarak ileri yaşlarda gebelik elde etmelerini sağlayan bir yöntemdir. Bu işlem, kadınların üreme kapasitelerini korumak, kariyer veya sağlık nedenleriyle erteledikleri gebelik şanslarını artırmak amacıyla uygulanmaktadır.

Yumurta dondurma işlemi hakkında merak ettiğiniz 15 soru ve cevapları:

1-Düşük yumurta rezervi nedir?

Yumurtalık rezervi yumurta sayısına bağlı olarak bir kadının iki yumurtalığında kalan üreme potansiyelini ifade eder. Azalmış yumurtalık rezervi yumurta sayısının azalmasına bağlı yumurtalıklardaki normal üreme potansiyelinin kaybıdır. Kız çocukları doğduklarında belli sayıda folikül havuzu ile doğmakta ve yumurta sayısı ilerleyen yaşla birlikte azalmaya başlamaktadır. Ancak bazen farklı nedenlere bağlı olarak beklenenden daha erken yumurta rezervi azalabilmektedir. Yapılan bilimsel çalışmalara göre ortalama 35 yaşından sonra yumurta rezervi azalmaya başlamaktadır. Yumurta sayısının azalması gebe kalınamayacağı anlamına gelmez. Ancak bu durum gebe kalmayı zorlaştırmaktadır. Yaşanan yumurtalık rezerv düşüklüğü testlerle belirlenebilir.

2- Azalmış yumurtalık rezervi nasıl tespit ediliyor?

Yumurta rezervinin belirlenmesi için bazı testler yapılabilmektedir. İlk olarak adetin 2. ya da 3. günü FSH ve E2 hormon düzeylerine bakılmaktadır. Yumurtalıklardaki foliküllerin ultrasonda sayılması da rezervi belirleyen önemli bir incelemedir. Antimüllerian hormon (AMH) ise yumurtalık rezervini objektif olarak ortaya koyabilen ve kanda bakılan bir yumurtalık rezerv testidir. 

3- AMH testi hangi yaşta bakılması gerekiyor?

Her kadınının dünyaya 1-2 milyon yumurta hücresi ile geldiği düşünülmektedir. Yaşın ilerlemesiyle birlikte yumurtalıklardaki yumurta sayısı azalmaktadır.  Genel olarak 35 yaşından sonra kadınlarda üreme kapasitesinin azaldığı bilinen bir gerçektir. 38 yaşından sonra yumurta rezervi hızla düşmekte ve son nokta menopoz olmaktadır. 

4-Yumurta dondurma işlemi kimlere yapılıyor? 

Yumurtalık rezervi düşük olan kişilere, kanser nedeniyle kemoterapi- radyoterapi planlanan hastalara, büyük yumurtalık kisti nedeniyle ameliyat olacak olan ve ameliyatta yumurtalığın alınma riski olan kadınlara her yaşta yapılabilmektedir. Pratikte en çok 35-43 yaş arası kadınlara yumurta dondurma işlemi uygulanmakla beraber; daha erken yaşlarda da yumurta dondurma işlemi yapılabilmektedir.

5-Yumurta dondurma işlemi nasıl yapılır?

  • Yumurta toplama işleminden önce yumurtalıkları uyarmak amacıyla hormon ilaçları kullanmaktayız. Tedaviye başladıktan sonra ultrason ile yumurta gelişimi takip edilmektedir. 
  • Ultrason takiplerinde foliküller belli bir büyüklüğe ulaştığında yani yumurta toplama işlemi için hazır olduğunda yumurta toplama işlemi gerçekleştirilmektedir.
  • Transvajinal ultrason eşliğinde özel bir iğne ile foliküllerin içine girilir.
  • Özel bir emme cihazı yardımıyla yumurta folikülden alınır. 
  • İşlem sedasyon anestezisi altında yapılmaktadır. Ağrısız veya minimal ağrılı bir işlemdir.
  • Ne kadar fazla sayıda yumurta dondurulursa gelecekte gebelik elde etme şansı o kadar yüksek olacağı için mümkün olduğu kadar fazla yumurta elde edilmesi hedeflenmektedir.
  • Toplanan yumurtalar, ileride kullanılmak üzere saklanmaları için sıfırın altındaki sıcaklıklara soğutulur.
  • Yumurta dondurmak için yaygın olarak vitrifikasyon yöntemi kullanılmaktadır. Bu işlem sırasında buz kristallerinin oluşmasını önlemek için yüksek konsantrasyonlu maddeler kullanılır.
  • Toplanan yumurtalar belli numaralandırmalarla sıvı azot tanklarına yerleştirilir.  

6-Bekar kadınlar yumurta dondurabilir mi? 

Bekar kadınlar yumurta dondurabilmektedir. Nitekim Türkiye’deki yasal süreç bekar hastaların bu işlemden yararlanabilmesi için ortaya çıkmıştır.

7-Embriyo dondurmak için evli olmak şart mı? 

Evet, Türkiye’deki Sağlık Uygulama Yönetmeliği sadece evli çiftlerin embryo dondurmasına müsaade etmektedir.

8- Cinsel ilişkiye girmemiş kadınlar yumurta dondurabilir mi?

Evet dondurabilir. Yumurta toplama işlemi genel olarak vajinal yolla yapılan bir girişimdir. Yumurta gelişim takibi tedavi sürecinde karından ya da makattan yapılan ultrason ile kontrol edilmektedir. Yumurta toplama işlemi gerçekleşeceği gün anestezi altında vajinal yol ile işlem gerçekleştirilir. Kızlık zarı ile ilgili tıbbi durum hakkında hasta işlem sonrası bilgilendirilmekte ve yapılan tıbbi işlem ile ilgili rapor epikriz olarak hastaya verilmektedir. 

9-Yumurta dondurma işleminden sonra adet olunur mu? 

Yumurta toplama işleminden yaklaşık 10-12 gün sonra kadınlar adet görürler ve eski düzeninde adet görmeye devam ederler.

10-Yumurta dondurma tedavisi adetin kaçıncı günü başlanır?

Aynı tüp bebek hastalarında olduğu gibi adetin 2-3. günlerinde yumurtalıklar ilaçlarla uyarılmaya başlanmaktadır. İlerleyen süreçte her hastada yanıt farklı olmakla beraber tedavinin 9-12. günler arası yumurta toplama işlemi gerçekleştirilmektedir. Toplanan yumurtalar aynı gün laboratuvar ortamında dondurularak 5 yıl süre ile saklanmaktadır.

11-Yumurta dondurma işlemi ağrılı bir işlem midir? 

Yumurta dondurma işlemi hafif bir anestezi altında, hastanın ağrı duymayacağı şekilde yapılıyor. 

12-Yumurta toplama işleminden kaç gün sonra cinsel ilişkiye girilir?

Yumurta toplama işleminde yumurtalıklar normalin 2-3 katı kadar büyümektedir. Bu nedenle kasıkta ağrı yaşanabilmektedir. Aynı zamanda enfeksiyon riskine karşı yumurta toplama işleminden sonra 2 hafta cinsel ilişki önerilmemektedir.  

13- Dondurulmuş tek bir yumurta ile tüp bebek olur mu? 

Elbette olur. Dondurulan yumurta MII yani olgun yumurta ise, kalitesi iyiyse, gelecekteki eşinin sperm kalitesi de iyiyse her zaman gebelik şansı olacaktır.

14-Dondurulmuş yumurtalar nasıl saklanıyor?

Şu anda ülkemizde hızlı dondurma dediğimiz son teknolojiler yani vitrifikasyon yöntemi kullanılıyor. Eskiden yavaş dondurma tekniği kullanılıyordu. Bu teknikte yumurtaları çözüldükleri sırada kaybetme (yumurtanın dejenere olması gibi) olasılığı daha yüksekti. Şimdi kullanılan vitrifikasyon yöntemi ile %90-95 oranında yumurtaları donduruldukları günkü canlılığı ile geri elde edebiliyoruz. 

Toplanan yumurtalar belli numaralandırmalar ile – 190 derecede bulunan sıvı azot tanklarına konuluyor. Maksimum ne kadar süre saklanabileceği konusunda yapılan bilimsel çalışmalar, bazı teorik riskler dışında sonsuza kadar saklanabileceğini öngörüyor. Ancak ülkemizde yasal olarak 5 yıl süre ile bu sıvı azot tanklarda saklanabiliyor. Süre dolunca dondurma başlangıcındaki koşullar devam ediyorsa Sağlık Bakanlığının izni ile 5 yıl daha uzatılabiliyor.

15- Ülkemizde tıbbi nedenler dışında sosyal nedenlerle (isteğe bağlı) yumurta dondurma işlemi yapılıyor mu?

Sosyal dondurma birçok ülkede yasal olarak kadın isteğine bağlı olarak yapılabiliyorken, ülkemizde ancak tıbbi koşullara bağlı olarak yapılabilmektedir. İsteğe bağlı yumurta dondurma yapılamamaktadır.

Yumurta Dondurmanın Avantajları

Doğurganlığı koruma: Bu yöntem kanser tedavisi gibi üremeyi etkileyebilecek tıbbi prosedürler öncesinde kadınların üreme kapasitelerini korumalarına olanak tanır.

Yaşa Bağlı Doğurganlık Azalması: İlerleyen yaşla birlikte kadınların doğal olarak sahip oldukları yumurta kalitesi ve sayısı azalır. Yumurta dondurma, bu olumsuz etkileri minimize ederek ileri yaşlarda sağlıklı bir gebelik şansı sunar.

Kariyer ve Eğitim İmkanları: Kadınlar, kariyer ve eğitim hedeflerine odaklanmak istedikleri dönemlerde yumurta dondurma ile doğal bir gebelik için uygun zamanı bekleyebilirler.

Yumurta Dondurma ve Tüp Bebek İşlemleri:

Yumurta dondurma, tüp bebek tedavilerinde de sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Dondurulan yumurtalar, sperm ile döllendirilerek embriyo oluşturulabilir ve ardından rahim içine transfer edilerek gebelik elde edilebilir. Bu, çiftlere daha geniş bir zaman çerçevesinde gebelik şansı sunar.

Yumurta dondurma, tüp bebek tedavilerindeki başarı oranlarını artıran önemli bir bilimsel ilerlemedir. Bu yöntem, kadınlara üreme kapasitelerini koruma ve ileri yaşlarda sağlıklı gebelik şansı elde etme imkanı tanır. Ancak, her bireyin durumu farklı olduğu için, bu yöntemin kullanılması öncesinde uzman bir sağlık profesyoneli ile danışma önemlidir.

Prof. Dr. Ebru ÇÖĞENDEZ'den Randevunuzu Alın!

Formu doldurarak, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Ebru Çöğendez’den randevunuzu alabilirsiniz.

Blog Yazılarım

Tüp Bebek Fiyatları

Tüp bebek tedavisi fiyatları, genellikle tedavi sürecinde yapılan testler, ilaçlar, laboratuvar işlemleri, doktor muayeneleri gibi unsurları içerir.

Devamını Oku »