Prof. Dr. Ebru ÇÖĞENDEZ

Tüp Bebek Tedavisi Aşamaları Nelerdir?

Tüp bebek tedavisi, çocuk sahibi olmak isteyen çiftler için umut verici bir seçenek olabilir. Ancak, birçok insan için bu tedavi süreci hala gizemli ve karmaşık bir konudur. Bu makalede, tüp bebek tedavisi aşamaları hakkında bilgi verilecek ve her aşama detaylı bir şekilde açıklanacak.

Tüp bebek tedavisi aşamaları genellikle dört ana aşamadan oluşur. 

Ön görüşme (Tıbbi öykü, tetkiklerin değerlendirilmesi, tedavi planı)

Bu aşama, tedavinin başarılı olması için oldukça önemlidir. Bu aşamada çiftlerin tıbbi geçmişleri ve genetik faktörler değerlendirilir. Doktorlar, çiftlerin sağlık durumunu değerlendirmek için bir dizi test yapar. Bu testler, çiftlerin yumurtalık rezervini, rahim yapısını, tüplerin durumunu ve sperm kalitesini belirlemek için kullanılır. Bu aşamada çiftlere, tüp bebek tedavisi süreci hakkında detaylı bilgi verilir. Doktorlar, tedavi sürecinin nasıl işleyeceği, olası riskler ve yan etkiler hakkında çiftleri bilgilendirir. Ayrıca, çiftlere tedavi süresince nelere dikkat etmeleri gerektiği konusunda da önerilerde bulunulur.

Yumurtalıkların uyarılması ve toplanması

Yumurta geliştirme ve toplama aşaması, tüp bebek tedavisinin en önemli adımlarından biridir.  Bu aşamada, kadının yumurtalıklarının uyarılması için hormonal ilaçlar kullanılır. Doktorunuz tarafından belirlenen dozlarda ve zamanlamada kullanılması önemlidir. Yumurta geliştirme sürecinde kullanılan ilaçlar, yumurtaların büyümesini ve olgunlaşmasını sağlamak için kullanılır. Bu süreçte belli aralıklarla hastaya folikülometri (ultrason ile folikül boyutlarının ölçülmesi işlemi) yapılır. Yumurtalar olgunlaşma aşamasına geldiğinde tüp bebek uzmanı tarafından yumurta toplama işlemi gerçekleştirilir. Ultrason eşliğinde özel bir iğne kullanılarak yumurtalar foliküllerden toplanır. Bu işlem genellikle sedasyon anestezisi altında yapılır, ağrı duyulmaz ve kadının yumurtalıklarından yumurtaların toplanmasını içerir. Yumurta sayısına bağlı olarak 15-30 dakika arasında süren bir işlemdir. İşlemden sonra hekimi tıbbi uygunluk verdiği takdirde hasta 2-3 saat sonra evine gidebilir. 

Bu aşamada, erkekler tüp bebek merkezlerinin içinde yer alan örnek verme odasında meni örneği vermek için hazırlık yaparlar. Meni örneği, laboratuvar ortamında incelenir ve sperm kalitesi değerlendirilir. Gerekli durumlarda, sperm dondurulabilir ve tedavi sürecinde kullanılmak üzere saklanabilir.

Döllenme ve embriyo takibi

Yumurtalar toplandıktan sonra aynı gün eşten meni örneği alınır ve mikroenjeksiyon (ICSI) sonrası laboratuvar ortamında döllenme gerçekleşir. Döllenmeyi takiben embriyoların gelişimi deneyimli bir embriyolog tarafından takip edilir. Başarılı bir hamileliğin gerçekleşmesi için kaliteli embriyolar şarttır. Çeşitli çalışmalar kültür ortamının IVF/ICSI sikluslarında üretilen embriyoların kalitesi üzerinde etkili olduğunu, dolayısıyla embriyoların tutunma ve gebelik oranlarını etkilediğini öne sürmektedir

Embriyo transferi

Tüp bebek tedavi aşamalarında son aşama Embriyo transfer işlemi, nispeten basit ve kısa olmasına rağmen, tüp bebekte tedavi sonucu üzerinde büyük etkisi olabilecek kritik bir adımdır. IVF veya ICSI uygulanan hastaların çoğu embriyo transferine ulaşır, ancak yarısından azı hamilelik ve canlı doğum gerçekleştirir. Yumurtalıkların uyarılması protokollerindeki, embriyo kültür ortamlarındaki ve laboratuvar prosedürlerindeki birçok gelişmeye rağmen embriyo transferi, Tüp Bebek başarısı için önemli ve sınırlayıcı bir adım olmaya devam etmektedir. 

Embriyo kalitesi ve rahmin embriyoyu kabul edebilirliği gibi diğer birçok önemli faktör embriyonun tutunmasını etkilemekle birlikte, embriyo transfer tekniği de başarıyı etkileyebilmektedir. Embriyo transferi sırasında kullanılan çok sayıda farklı teknik ve uygulama incelenmiştir. Bazıları için kanıtlar sağlamdır, diğerleri için ise sınırlıdır. 

Rutin karın ultrasonu eşliğinde yapılan embriyo transferi endometrial travmayı azaltmak ve embriyoların rahim boşluğuna doğru şekilde yerleştirilmesini sağlamak amacıyla yaygın olarak gerçekleştirilmektedir. İlk çalışmalar, “yumuşak” kateterler kullanıldığında “sert” kateterlere göre daha iyi sonuçlar elde edildiğini göstermiştir. Günümüzde embriyo transferi için ilk tercih yumuşak kateterdir. Farklı yumuşak kateter türleri karşılaştırıldığında üreme sonuçlarında herhangi bir farklılık bulunamamıştır. 

Embriyonun yerleştirme yeri de oldukça önemlidir. Transfer kateterinin ucunu rahim iç duvarının tepe noktasına dokundurmak rahim kasılmalarını tetikleyebilir ve bu nedenle evrensel olarak bundan kaçınılır. Çeşitli çalışmalar embriyonun bırakıldığı yerin üreme sonuçları üzerindeki etkisini incelemiş ve embriyoların uterin fundustan 15 veya 20 mm uzağa yerleştirilmesi durumunda embriyonun tutunma oranlarının, 10 mm uzağa yerleştirilmesine kıyasla önemli ölçüde daha yüksek olduğunu göstermişlerdir.

Tüp bebek tedavisi, çeşitli nedenlerle çocuk sahibi olamayan çiftlerin kısırlık sorununu çözmek için uygulanan bir yöntemdir. Bu tedavi, kadının yumurtalıklarından alınan yumurtaların laboratuvar ortamında döllenmesi ve oluşan embriyoların rahme transfer edilmesi esasına dayanır.

Tüp bebek tedavisi, çiftlerin doğal yollarla çocuk sahibi olamadığı durumlarda önerilir. Kadının tüpleri tıkalı ise, sperm kalitesi düşükse veya çiftin diğer kısırlık nedenleri varsa, tüp bebek tedavisi bir seçenek olabilir.

Tüp bebek tedavisi aşamaları şu şekildedir:
1. Hazırlık aşaması
2. Yumurta geliştirme ve toplama
3. Sperm hazırlığı ve döllenme
4. Embriyo transferi
5. Embriyo takibi ve gebelik testi

Tüp bebek tedavisi başarı oranı çeşitli faktörlere bağlıdır, ancak genel olarak %40 ile %60 arasında değişir. Bu oran, çiftin yaşına, kısırlık nedenine, tedavi sürecine ve kullanılan tekniklere bağlı olarak değişebilir.

Tüp bebek tedavisi sırasında minimal düzeyde ağrı veya rahatsızlık hissedebilirsiniz. Yumurta toplama işlemi sırasında lokal anestezi uygulanır ve genellikle ağrı hissedilmez. Tedavi sürecindeki diğer aşamalarda da rahatsızlık hissi minimal düzeydedir.

Prof. Dr. Ebru ÇÖĞENDEZ'den Randevunuzu Alın!

Formu doldurarak, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Ebru Çöğendez’den randevunuzu alabilirsiniz.